Szkolenia Rekrutacja Doradztwo
 

PROMOCJE


Temperament w pracy

Zdarza si臋, 偶e kandydat spe艂nia wszystkie okre艣lone w profilu wymagania, a jednak co艣 nam nie pasuje. Niekt贸rzy m贸wi膮, 偶e to „chemia”, czyli po prostu niezdefiniowane „co艣”, co nie pozwala nam na pozytywne rozpatrzenie kandydatury konkretnej osoby.

Poszukuj膮c kandydata do pracy zwracamy g艂贸wnie uwag臋 na jego do艣wiadczenie, wiedz臋 i umiej臋tno艣ci. Przy pomocy r贸偶nych dodatkowych test贸w i zada艅 sprawdzamy zdolno艣ci  i uzdolnienia. Zdarza si臋, 偶e kandydat spe艂nia wszystkie okre艣lone w profilu wymagania, a jednak co艣 nam nie pasuje. Niekt贸rzy m贸wi膮, 偶e to „chemia”, czyli po prostu niezdefiniowane „co艣”, co nie pozwala nam na pozytywne rozpatrzenie kandydatury konkretnej osoby.

Podobnie w pracy w zespole, bywaj膮 osoby, kt贸re nas dra偶ni膮, cho膰 merytorycznie nie mamy si臋 do czego przyczepi膰. Bardzo cz臋sto okazuje si臋, 偶e to w艂a艣nie cechy temperamentu decyduj膮 o tym, czy dobrze nam si臋 z kim艣 wsp贸艂pracuje, czy 藕le.

W przeciwie艅stwie do zdolno艣ci, kt贸re zawsze s膮 zdolno艣ciami do czego艣 i determinuj膮 sprawno艣膰 naszego dzia艂ania w danym kierunku, np. zdolno艣ci analityczne, pozwalaj膮 nam sprawnie przeprowadzi膰 analiz臋, temperament wyznacza pewne cechy naszego zachowania, niezale偶nie od jego kierunku i tre艣ci. Temperament decyduje wi臋c o pewnych sta艂ych w艂a艣ciwo艣ciach naszego dzia艂ania, niezale偶nie od rodzaju tego dzia艂ania, miejsca, sytuacji, motywacji.

Naj艂atwiej to zobrazowa膰 na przyk艂adzie. Ka偶dy z nas mia艂 z pewno艣ci膮 do czynienia z osob膮, kt贸r膮 na podstawie obserwowanych jej zachowa膰 okre艣li艂 jakim艣 poj臋ciem, np. jako osob臋 „powoln膮”. Kim jest osoba powolna? Jest kim艣, kto wszelkiego rodzaju czynno艣ci wykonuje wolno, a dok艂adniej wolniej ni偶 inni. Osoba ta wolniej wykonuje czynno艣ci ruchowe, wolno si臋 zbiera do realizacji zadania, powoli m贸wi, potrzebuje du偶o czasu przy rozwi膮zywaniu problem贸w intelektualnych, nie podejmuje pochopnych decyzji, z op贸藕nieniem reaguje na r贸偶nego typu bod藕ce, tak偶e spo艂eczne. W zwi膮zku z tym, je艣li w zespole pracownik贸w, kt贸rzy raczej uchodz膮 za osoby „szybkie” pojawi si臋 osobnik „powolny” prawdopodobnie b臋dzie mia艂 problemy z adaptacj膮 do otoczenia, czuj膮c na sobie presj臋 wsp贸艂pracownik贸w. Osoby szybkie bowiem dzia艂aj膮, my艣l膮, podejmuj膮 decyzje szybko. Co za tym idzie potrzebuj膮 szybkich informacji zwrotnych od os贸b trzecich. Brak takich szybkich informacji mo偶e wywo艂a膰 u nich frustracj臋, przeobra偶aj膮ca si臋 niekiedy w z艂o艣膰 wobec „powolnych” cz艂onk贸w zespo艂u.

Podobnie osoby „powolne” mog膮 by膰 irytowane zachowaniem os贸b „szybkich”, kt贸re wywieraj膮 na nich presj臋 podejmowania szybkich, ich zdaniem nieprzemy艣lanych decyzji. Nie ulega w膮tpliwo艣ci, 偶e w takim przypadku - po艂膮czenia w zespole os贸b o r贸偶nych cechach formalnych (szybkich i powolnych) napotkamy pr臋dzej, czy p贸藕niej na konflikt.

Warto jednak pami臋ta膰, 偶e cechy formalne, takie jak np. szybko艣膰 pozostaj膮 pod wp艂ywem szeregu czynnik贸w sytuacyjnych. Ot贸偶 mo偶e zdarzy膰 si臋 tak, 偶e osoba  „powolna” b臋dzie wykonywa膰 pewnego typu prac臋 szybciej ni偶 osoba „szybka”, gdy偶 np. ma ona w niej wi臋ksz膮 wpraw臋 - d艂u偶ej pracuje na danym stanowisku i pewne elementarne czynno艣ci wykonuje mechanicznie, szybciej ni偶 osoba nowa. Dlatego te偶 w艂a艣ciwo艣ci formalne r贸偶nych dzia艂a艅 mog膮 kszta艂towa膰 si臋 r贸偶nie w zale偶no艣ci od sytuacji, w kt贸rych te dzia艂ania obserwujemy.

Mimo tej sytuacyjnej zmienno艣ci dzia艂ania te b臋d膮 wykazywa艂y pewne charakterystyczne cechy sta艂e, mo偶liwe do zauwa偶enia w toku por贸wna艅 interindywidualnych. Obserwuj膮c zachowanie r贸偶nych os贸b w mo偶liwie najbardziej zbli偶onych warunkach sytuacyjnych zauwa偶ymy, 偶e ich cechy formalne b臋d膮 r贸偶ni艂y si臋 od siebie. Ponadto kontynuuj膮c obserwacj臋 i zmieniaj膮c warunki dla wszystkich obserwowanych, zorientujemy si臋, 偶e poszczeg贸lne osoby uwidaczniaj膮 pewne sta艂e cechy reagowania, zachowania, niezale偶nie od zmieniaj膮cych si臋 warunk贸w obserwacji. Te wzgl臋dnie sta艂e w艂a艣ciwo艣ci zachowania traktujemy w艂a艣nie jako zale偶ne od cech temperamentu.

Je艣li wi臋c ju偶 wiemy, 偶e od cech temperamentu zale偶膮 w艂a艣ciwo艣ci zachowa艅 ludzkich, w tym spos贸b wykonywania czynno艣ci zawodowych, chcieliby艣my dowiedzie膰 si臋, czym s膮 owe cechy temperamentu.

Podstawowe cechy temperamentu

Jedn膮 z podstawowych cech temperamentu jest reaktywno艣膰, kt贸ra przejawia si臋  w charakterystycznej dla danego cz艂owieka sile reagowania na bod藕ce. Osoby, u kt贸rych pobudzenie w wyniku stymulacji bod藕cem jest stosunkowo du偶e, nazywamy „wysoko reaktywnymi”. Reaguj膮 one na niewielki bodziec  o wiele silniej ni偶 inne osoby poddane tej samej stymulacji. Osoby, kt贸re w tej samej sytuacji odpowiadaj膮 na bod藕ce stosunkowo niewielkim pobudzeniem zwane s膮 „nisko reaktywnymi”.  Jakie ma to prze艂o偶enie na prac臋 zawodow膮? Osoby wysoko reaktywne b臋d膮 wra偶liwe na najmniejsze bod藕ce w sensie pozytywnym i negatywnym. Rozwa偶my to na przyk艂adzie zak艂贸ce艅 w pracy. Osoby wysoko reaktywne mog膮 mie膰 wi臋ksze problemy z dostosowaniem si臋 do pracy w pomieszczeniu wieloosobowym, gdy偶 rozmowy telefoniczne i bezpo艣rednie os贸b trzecich b臋d膮 im przeszkadza艂y. B臋d膮 do nich dociera艂y wszystkie najmniejsze bod藕ce z otoczenia, powoduj膮c dekoncentracj臋 i tym samym utrudniaj膮c realizacj臋 zada艅. Osoby nisko reaktywne dostosuj膮 si臋 do tej sytuacji 艂atwiej, gdy偶 posiadaj膮 wy偶szy pr贸g wra偶liwo艣ci, nie przepuszczaj膮cy sygna艂贸w o niskim nasileniu. B臋d膮 mog艂y wi臋c bez wi臋kszych problem贸w skupi膰 uwag臋 na w艂asnych dzia艂aniach, niezale偶nie od prowadzonych obok rozm贸w i dywagacji - oczywi艣cie do momentu, w kt贸rym rozmowy te nie przekrocz膮 ich progu wra偶liwo艣ci -  np. nie stan膮 si臋 zbyt g艂o艣ne.

Podobnie dzieje si臋 w przypadku dzia艂ania bod藕c贸w bardzo silnych. Podczas, gdy u os贸b wysoko reaktywnych nast膮pi ju偶 przekroczenie g贸rnego progu wra偶liwo艣ci i zmniejszy si臋 zdolno艣膰 adekwatnego reagowania tych os贸b, nisko reaktywni b臋d膮 jeszcze w stanie reagowa膰 prawid艂owo. Dlatego w艂a艣nie osoby wysoko reaktywne gorzej dzia艂aj膮 w sytuacji stresu, napi臋cia, presji, czy konfliktu.

Inn膮 wa偶n膮 cecha temperamentu, kt贸ra wp艂ywa na funkcjonowanie cz艂owieka w pracy jest aktywno艣膰. Jest to cecha indywidualna przejawiaj膮ca si臋 g艂贸wnie w podejmowaniu dzia艂a艅 wskutek wewn臋trznej motywacji, czyli dzia艂a艅 z w艂asnej inicjatywy. Cecha ta bardzo mocno wi膮偶e si臋 z reaktywno艣ci膮 oraz z r贸偶nicami indywidualnymi w zakresie zapotrzebowania na stymulacj臋. Wyja艣nienie jest tu bardzo proste. Osoby wysoko reaktywne otrzymuj膮 z otoczenia wystarczaj膮c膮 dla nich liczb臋 bod藕c贸w. Reaguj膮c na nie wyczerpuj膮 swoj膮 energi臋 i nie poszukuj膮 ju偶 nowych stymulacji, wi臋c po prostu s膮 ,mniej aktywne. Osobom nisko reaktywnym nie wystarcza za艣 stymulacja zewn臋trzna, wywo艂uj膮ca stosunkowo nie wielkie pobudzenie. Poszukuj膮 wi臋c one aktywnie sposob贸w dostymulowywania i znajduj膮 je w dzia艂aniu.

Kolejn膮 podstawow膮 cech膮 temperamentu jest szybko艣膰 reagowania. Przejawia si臋 ona w d艂ugo艣ci czasu wyst臋puj膮cej pomi臋dzy pojawieniem si臋 bod藕ca a reakcj膮. W przypadku realizacji z艂o偶onych czynno艣ci, cecha ta ujawni si臋 w d艂ugo艣ci czasu zu偶ytego na ich wykonanie. Cech臋 t臋 艂atwo wi臋c zdiagnozowa膰 u pracownik贸w obserwuj膮c ich codzienne dzia艂ania. Warto podkre艣li膰, 偶e wi膮偶e si臋 ona tak偶e z reaktywno艣ci膮. Czas mi臋dzy pojawieniem si臋 bod藕ca a wyst膮pieniem reakcji, czyli okres latencji, jest tym kr贸tszy im silniejszy jest bodziec. W zwi膮zku z tym osoby wysoko reaktywne, dla kt贸rych te same bod藕ce s膮 intensywniejsze ni偶 dla os贸b nisko reaktywnych b臋d膮 odpowiada艂y na nie, nie tylko silniej ale r贸wnie偶 szybciej.

Wa偶n膮 dla pracownika cech膮 temperamentu jest ruchliwo艣膰. Cecha ta charakteryzuje osoby oznaczaj膮ce si臋 艂atwo艣ci膮 nad膮偶ania za zmianami, elastyczno艣ci膮, szybkiego przestawiania si臋 z jednej reakcji na inn膮 i przechodzenia od jednej czynno艣ci do drugiej. Cecha ta jest wa偶na szczeg贸lnie na stanowiskach pracy wymagaj膮cych wykonywania wielu czynno艣ci kolejno lub jednocze艣nie. W takiej sytuacji osoby ma艂o ruchliwe b臋d膮 mia艂y problem z poradzeniem sobie a ich zachowania 艂atwo ulegn膮 dezorganizacji.  Osoby ma艂o ruchliwe b臋d膮 mia艂y tez problem z szybkim przestawieniem si臋 emocjonalnym, czyli np. sytuacje pora偶ki b臋d膮 d艂ugo rozpami臋tywa膰, nie mog膮c przerzuci膰 si臋 szybko na inny obszar dzia艂ania.

Z wynik贸w wielu przeprowadzonych badan i analiz wynika, 偶e cechy temperamentu s膮 wzgl臋dnie sta艂e i w ogromnej mierze uwarunkowane dziedzicznie. Wybieraj膮c wi臋c do pracy osob臋 przejawiaj膮c膮 konkretne cechy temperamentu, pami臋tajmy, 偶e nie warto liczy膰, 偶e j膮 zmienimy. Musimy po prostu zaakceptowa膰 j膮 z jej cechami i przyj膮膰, 偶e taka po prostu jest.  Je艣li od pocz膮tku czujemy, 偶e to nam nie odpowiada poszukajmy innego pracownika o odpowiednim temperamencie.

Competitive Skills

« powr髏