Modele rozwoju kariery

Pogoń za karierą bywa trudna lecz nie każdy potrafi osiągnąć zamierzone cele. Panuje powszechne przekonanie, że najbardziej znaczące stadia rozwoju człowieka, jak wzrastanie, wejście w świat pracy mają największy wpływ na to, jak rozwinie się jego kariera w latach późniejszych.

Pogoń za karierą bywa trudna lecz nie każdy potrafi osiągnąć zamierzone cele. Panuje powszechne przekonanie, że najbardziej znaczące stadia rozwoju człowieka, jak wzrastanie, wejście w świat pracy mają największy wpływ na to, jak rozwinie się jego kariera w latach późniejszych. W tych wczesnych fazach rozwoju człowiek odkrywa swoje zainteresowania, możliwości, talenty i na tej podstawie zyskuje odpowiedni dla siebie światopogląd  oraz samoocenę.

Rozpoczęcie pracy wiąże się z podjęciem decyzji o wyborze drogi zawodowej, a co za tym idzie wyborze odpowiedniego modelu rozwoju kariery.

E.H. Schein wyróżnił tzw. „kotwice kariery”, określające czego dana osoba pragnie i oczekuje w pracy. Są to uwarunkowania stałe i służą jako określenie ukierunkowań kariery zawodowej.

1. Ukierunkowanie techniczno-funkcjonalne - osoby z tym ukierunkowaniem rzadko aplikują na stanowiska kierownicze, jednak cenią sobie profesjonalizm i możliwość poznawania innych profesjonalistów w dziedzinie, w której czują się najlepiej.
2. Ukierunkowanie na zarządzanie - ludzie o takim ukierunkowaniu wykazują zdolności przywódcze, umiejętność manipulacji, talenty analityczne. Cechuje ich również zrównoważenie emocjonalne. Najczęściej poszukują oni pracy rozwojowej, gdzie częste awanse prowadzą do stanowisk o wyższej odpowiedzialności, ale także większych możliwościach.
3. Ukierunkowanie na autonomię i niezależność - droga zawodowa tych ludzi nastawiona jest na niezależność. Unikają pracy w organizacji, która narzuca dużo ograniczeń. Nie są zainteresowani awansami, chyba że prowadzą one do większej autonomii.
4. Ukierunkowanie na styl życia - jest to model rozwoju kariery, który uzależnia życie zawodowe od życia osobistego. Potrzeby danej osoby dotyczą najczęściej elastyczności czasu pracy, mobilności oraz dużych oczekiwań odnośnie czasu wolnego.
5. Ukierunkowanie na wyzwania - wzmacnianie oraz poszerzanie zakresu wiedzy dotyczącej prowadzenia walki konkurencyjnej  to jedyne warte poświecenia zajęcie dla osób z takim ukierunkowaniem. Są nastawieni na grę wszystko albo nic; pojawiające się problemy jest dla nich motorem do działania.
6. Ukierunkowanie na bezpieczeństwo i stabilność - taki pracownik wybiera pracę, gdzie wymagania są jasne a wyniki łatwe do przewidzenia. Bardzo często osoby te postrzegane są jako pozbawione ambicji, ze względu na ostrożne dążenie do awansu bądź w przypadku zmiany pracy - wybór podobnego stanowiska.
7. Ukierunkowanie na poświęcenie dla idei - wiara ideom oraz ich realizacja są dla tych osób ważniejsze niż ich kompetencje. Nie przywiązują większej wagi do stawki płacy, natomiast skupiają się na wcielaniu w życie zawodowe swoich racji i przekonań. Bardzo często udzielają się jako wolontariusze bądź angażują w działalność organizacji charytatywnych.
8. Ukierunkowanie twórcze - ich siłą napędową jest wprowadzenie do życia innych czegoś nowego, tworzenia i udoskonalania. Są to osoby przekonane o własnych możliwościach, potencjale i sile. Dążą do wolności , władzy oraz uznania publicznego.

Znacznie prostszym podziałem rozwoju kariery jest ten dokonany przez Drivera. Autor skupił się na relacjach we współczesnych organizacjach i na tej podstawie wyszczególnił cztery rodzaje karier.

1. Przejściowe / nietrwałe - w tym modelu brakuje ciągłości i dziedzin w zakresie wykonywanej pracy. Nie ma żadnych wzorców w odniesieniu do przenoszenia się z pracy do pracy. Rzadko kiedy ten typ kariery odnosi się do stanowisk kierowniczych.
2. Trwałe - typowe dla profesjonalistów, którzy z zapałem mogą wykonywać tą samą pracę przez całe życie.
3. Liniowe - jest to przykład kariery kierowniczej, gdzie system późniejszych awansów jest skrupulatnie zaplanowany a jego realizacja odpowiednio przeprowadzana.
4. Spiralne - najbardziej charakterystyczny model kariery we współczesnych organizacjach. Pracownicy bardzo często są przenoszeni pomiędzy szczeblami i funkcjami.

Każde z przedstawionych modelów jest znaczące dla zidentyfikowania odpowiedniego podejścia do pracy. Mimo, że kotwice kariery są stosunkowo trwałe, to jednak w miarę rozwoju człowieka i różnych czynników zewnętrznych dokonują się pewne zmiany i w rezultacie osoba ta nabywa cech jednego dominującego i najczęściej dwóch uzupełniających imperatywów wewnętrznych.  Ścisłe powiązanie osobowości człowieka z jego ukierunkowaniem jest konieczne podczas planowania kariery.  Warto więc sobie uświadomić, że aby zapewnić optymalny rozwój cywilizacyjny i zawodowy pomocna jest umiejętność obiektywnej samooceny oraz identyfikacji własnych potrzeb i ich zmian.

Competitive Skills

« powrót