Szkolenia Rekrutacja Doradztwo
 

PROMOCJE


Jak zachować sprawność mózgu przez całe życie?

Mózg ludzki to pofałdowana tkanka złożona z żywej masy ponad stu miliardów komórek nerwowych, stłoczona pod czaszką i ważąca około 1,5 kg. Jest swoistą maszyną pracującą przez całe nasze życie, wprawiającą w ruch cały organizm za pomocą sieci połączeń neuronalnych.

Dzięki tym połączeniom, możliwości ich zmiany, przeobrażeń, jest ciągle uczącą się maszyną o plastycznej strukturze. Od chwili narodzin mózg jest przygotowany do tego, aby się uczyć, zachowywać nasze doświadczenia i kodować je w sieci połączeń neuronalnych. Proces uczenia się jest niezbędny do życia, gdyż prowadzi do kształtowania,  przebudowy i wzmacniania połączeń nerwowych, co znowu prowadzi do przystosowania mózgu do otaczającej nas rzeczywistości i przygotowuje na przyjęcie wszelkich zdarzeń, tych znanych i tych zaskakujących, zwykłych i niezwykłych.

Wyniki badań przeprowadzanych w ostatnich latach   bezsprzecznie prowadzą do wniosku, że to, jak będziemy się starzeć jest współzależne z angażowaniem naszego mózgu w proces uczenia się przez całe życie.

„Uczenie się to sposób, w jaki nabywamy informacje o świecie, pamięć jest metodą przechowywania ich w czasie” - twierdzi doktor nauk medycznych Eric R. Kandel, nagrodzony w 2000 roku Nagrodą Nobla z dziedziny fizjologii i medycyny za badania molekularnych podstaw pamięci  „Nie ma pamięci bez uczenia się, ale jest uczenie się bez pamięci” - twierdzi Kandel, ponieważ „można się uczyć rzeczy, które się natychmiast zapomni”.

Nie wszystko więc, czego się uczymy, jest w naszej pamięci zapisywane. Uczenie się jest próbą tworzenia trwałego śladu w pamięci, czyli zakodowania informacji, aby móc z nich skorzystać w odpowiednim momencie. Dzieje się to za pomocą połączeń synaptycznych, które pod wpływem powtórzeń zmieniają się fizycznie, wzmacniając strukturę połączeń i zachowując zdobyte doświadczenie lub informację pamięci długotrwałej. 

I właśnie poprzez ten proces uczenia się zmieniamy nasz mózg, a raczej jego plastyczność. Przez całe życie nasze doświadczenia dosłownie kształtują naturę mózgu, który staje się dzięki temu jedyny i niepowtarzalny.

„Mózg osoby dorosłej, a nawet mózg osoby w podeszłym wieku, ulega zależnemu od nabywanego doświadczenia dostrojeniu w zakresie swojej wydajności  i możliwości, dosłownie przebudowując, wraz z nabywanym doświadczeniem, swoje struktury, by przygotować się na to, co niesie przyszłość” - mówi doktor William T. Greenough, neurobiolog z Uniwersytetu Illinois w Urbana-Champaign.

Wszyscy zdajemy sobie sprawę, że z wiekiem nasz mózg, tak jak i cały organizm, zaczyna działać wolniej, tzn. przetwarza informacje z mniejszą prędkością. Ich kodowanie również może zajmować więcej czasu, niż wtedy, gdy jesteśmy młodzi. Ale taka jest kolej rzeczy i trzeba to przyjąć do wiadomości i nie załamywać się tym faktem, lecz robić wszystko, aby zachować mózg w czynności. Osoby starsze również, gdy skoncentrują się i poświęcą czas na przyswojenie nowych informacji, to zapamiętują je w tak samo dobry sposób, jak osoby młodsze.

Wraz z wiekiem spada również podzielność uwagi, czyli „równoległej analizy” wielu danych - równoczesnego zatrzymywania i łączenia wielu faktów w pamięci.

Należy jednak podkreślić, że wiek ma również swoje plusy - ludzie starsi mają większe doświadczenie życiowe i inteligencję skrystalizowaną, które często zastępują szybkość i podzielność uwagi.

Dzięki badaniom mózgu oraz badaniom nad zmianami w pamięci podczas starzenia się, stworzono wiele sposobów wspomagających zdolności zapamiętywania.

Należą do nich m.in.:

  • skupianie uwagi (angażowanie mózgu w to, co się robi i poświęcanie uwagi temu, czego chcemy się nauczyć)
  • koncentracja (na tym, co robimy i zminimalizowanie lub redukcja tego, co nam przeszkadza)
  • powtarzanie (wzmacnia ono sieci połączeń w mózgu, a więc wspiera przyswajanie i utrwalanie wiadomości)
  • zapisywanie (podwójne kodowanie informacji)
  • wizualizacje (tworzenie obrazów tego, co chcemy zapamiętać)
  • skojarzenia (tworzenie skojarzeń prowadzi do wykorzystania istniejących połączeń synaptycznych  przyswajaniu nowych informacji)
  • organizacja (trzymaj wszystko na swoim miejscu)
  • planowanie - planuj i ustalaj priorytety (pozwala wyznaczyć hierarchię działań i niweluje stres)

Dzięki prowadzonym badaniom naukowcom udało się również obalić wiele mitów związanych z funkcjonowaniem mózgu i wiekiem. Do najważniejszych odkryć należy właśnie odkrycie plastyczności mózgu, która powoduje, że niezależnie od wieku, mózg nasz cały czas podlega zmianom pod wpływem nabywanych doświadczeń. Nieprawdą dotychczas głoszoną jest również fakt, że każdego dnia tracimy tysiące neuronów. Naukowcy już dzisiaj wiedzą, że mózg traci z wiekiem stosunkowo niewiele neuronów, zaś obszary mózgu, w których dochodzi do utraty komórek nerwowych, są położone głęboko w mózgu i  zawierają neurony dostarczające ważne neuroprzekaźniki do innych jego części.

Okazuje się także, że w procesie starzenia się mózgu bardzo ważną rolę odgrywa to, jak traktujemy siebie i swoje ciało, jak przeżywamy dzień po dniu. Ważnymi czynnikami mającymi wpływ na działanie mózgu są ćwiczenia fizyczne, wzmożony wysiłek intelektualny, dieta, kontakty społeczne i towarzyskie, to jak radzimy sobie ze stresem, oraz jak postrzegamy świat wokół nas i siebie samych. I jak mówi naukowiec James McCaugh - „możemy sprawić, aby nasz mózg działał lepiej wyłącznie poprzez gromadzenie większej ilości wiedzy, co zwiększa liczbę sieci połączeń nerwowych w mózgu”. „Mądrość, którą nabywamy w trakcie życia, może kompensować pewne, stopniowo pojawiające się zaburzenia sprawności”.

(za The European Dana Alliance form the Brain)

           

Competitive Skills

« powrt