Szkolenia Rekrutacja Doradztwo
 

PROMOCJE


Edukacja os贸b niepe艂nosprawnych

Ostatnio cz臋sto spotykamy si臋 z zach臋caniem do zatrudniania os贸b niepe艂nosprawnych. Wskazywane s膮 nam realne korzy艣ci p艂yn膮ce z faktu posiadania w swoich kadrach pracownik贸w niepe艂nosprawnych.

Ostatnio cz臋sto spotykamy si臋 z zach臋caniem do zatrudniania os贸b niepe艂nosprawnych. Wskazywane s膮 nam realne korzy艣ci p艂yn膮ce z faktu posiadania w swoich kadrach pracownik贸w niepe艂nosprawnych. Kt贸偶 z nas nie zna popularnego has艂a „niepe艂nosprawni - pe艂nosprawni w pracy”.

Jak wygl膮da doskonalenie zawodowe os贸b niepe艂nosprawnych? Czy rzeczywi艣cie mo偶emy powiedzie膰, 偶e w pracy biurowej, wymagaj膮cej g艂贸wnie sp臋dzania czasu przy komputerze , osoba na w贸zku inwalidzkim jest w takiej samej sytuacji jak osoba w pe艂ni sprawna fizycznie?

Kluczem do odpowiedzi na to pytanie jest rozumienie terminu „osoba niepe艂nosprawna”. 艢wiadomo艣膰 rozumienia tego terminu ma istotne znaczenie nie tylko metodologiczne, umo偶liwiaj膮ce w og贸le dyskusje na ten temat, lecz tak偶e ma implikacje merytoryczne. Zwr贸膰my wi臋c uwag臋 na rozumienie tego poj臋cia w naszej kulturze.  W zale偶no艣ci od kontekstu spo艂eczno - kulturowego, termin ten miewa r贸偶ne zabarwienie emocjonalne. Zawsze jednak towarzyszy mu 艂adunek emocjonalny negatywny, wywo艂uj膮cy poczucie wsp贸艂czucia, lito艣ci, b膮d藕 te偶 z艂o艣liwo艣ci otoczenia.

Osoba niepe艂nosprawna traktowana jest b膮d藕 jako osoba dotkni臋ta nieszcz臋艣ciem - wtedy w艂a艣nie wsp贸艂czujemy, b膮d藕 te偶 jako odmienna, nieakceptowana - nara偶ona na z艂o艣liwo艣膰 ze strony otoczenia. Wielokrotnie spotka膰 si臋 mo偶na z wr臋cz irracjonalnym traktowaniem osoby niepe艂nosprawnej, jako swoistego uciele艣nienia nieszcz臋艣cia, jakie j膮 spotka艂o. W literaturze pi臋knej spotykamy sylwetki os贸b kalekich, kt贸re niestety podobnie jak w 偶yciu realnym, z powodu swojej niepe艂nosprawno艣ci - inno艣ci borykaj膮 si臋 z nietolerancj膮, nie偶yczliwo艣ci膮, a nawet agresj膮 ze strony innych os贸b.

U偶ywane wsp贸艂cze艣nie poj臋cie niepe艂nosprawno艣ci - ju偶 sama nazwa - wskazuje na obecno艣膰 okre艣lonej dysfunkcji: biologicznej, motorycznej, lokomocyjnej, umys艂owej, intelektualnej, psychicznej lub spo艂ecznej.

Wychodz膮c od takich przes艂anek, trudno si臋 dziwi膰, 偶e niepe艂nosprawno艣膰 cz臋艣ciej spo艂ecznie kojarzona jest z potrzeb膮 opieki i stworzenia specjalnych warunk贸w 偶ycia ni偶 z normalno艣ci膮, a tym bardziej normalnym funkcjonowaniem zawodowym.

Obserwowane obecnie podnoszenie poziomu kultury humanistycznej, sprzyja poszukiwaniu nowych termin贸w w zast臋pstwie takich jak: inwalidztwo, upo艣ledzenie, kalectwo, czy u艂omno艣膰. D膮偶ymy do tego, aby pewna nieunikniona „inno艣膰” zwi膮zana z niepe艂nosprawno艣ci膮 nios艂a za sob膮 mniej emocji i stawa艂a si臋 coraz bardziej normalna. By膰 mo偶e przyczyn膮 takiej tendencji jest obserwowany na przestrzeni ostatnich lat wzrost inwalid贸w w Polsce. Relatywnie najszybciej wzrasta liczba inwalid贸w biologicznych, czyli bez orzeczonej grupy inwalidzkiej. Ewidentnie wzrost widocznych os贸b niepe艂nosprawnych w spo艂ecze艅stwie powoduje wyra藕ne zmiany w nastawieniu do samego problemu inwalidztwa. Tu pozytywny wp艂yw ma na pewno zmieniaj膮ca si臋 infrastruktura, u艂atwiaj膮ca  osobom niepe艂nosprawnym fizycznie poruszanie si臋 po miastach, publicznych budynkach, pojazdach komunikacji. Im wi臋cej niepe艂nosprawnych widzimy wok贸艂 siebie, tym bardziej widok ten staje si臋 normalny - to proste.

Dzisiejsza troska o osoby niepe艂nosprawne i pomoc w ich zafunkcjonowaniu w spo艂ecze艅stwie, zw艂aszcza w pracy,  nie jest niczym nowym. Ju偶 po upadku ustroju demokracji ludowej zacz臋to interesowa膰 si臋 problemem niepe艂nosprawno艣ci w tym w艂a艣nie aspekcie. Przyk艂adem mo偶e tu by膰 uchwalenie przez Sejm w 1991 roku „Ustawy o zatrudnieniu i rehabilitacji os贸b niepe艂nosprawnych” oraz powo艂anie Pe艂nomocnika ds. Os贸b Niepe艂nosprawnych, a tak偶e Pa艅stwowego Funduszu Rehabilitacji Os贸b Niepe艂nosprawnych. Takie podej艣cie traktuje niepe艂nosprawno艣膰 jako problem, z kt贸rym musi zmierzy膰 si臋 osoba poszkodowana. Jej dysfunkcje, czy dotycz膮 narz膮du ruchu, chor贸b kr膮偶enia, zaburze艅 psychosomatycznych, czy te偶  schorze艅 narz膮d贸w wzroku lub s艂uchu, przyczyniaj膮 si臋 do powstania ogranicze艅 w sprawno艣ci fizycznej i somatycznej, stwarzaj膮 problem w porozumiewaniu si臋, w kontaktowaniu si臋 ze spo艂eczno艣ci膮, a tym samym mog膮 sta膰 si臋 problemem w pracy zawodowej.  

Kieruj膮c si臋 rodzajem niepe艂nosprawno艣ci, mo偶emy oceni膰, czy dana osoba b臋dzie sprawn膮 na konkretnym stanowisku pracy, czy te偶 nie. Nie mo偶emy jednak stwierdzi膰, czy b臋dzie wykonywa膰 prac臋 efektywnie - o tym decyduj膮 dodatkowo inne cechy, w tym kompetencje zawodowe oraz cechy indywidualne.

Edukacja zawodowa os贸b niepe艂nosprawnych, podobnie jak w przypadku os贸b w pe艂ni sprawnych,  wychodzi od podstawy dopasowania wymog贸w stanowiska pracy do mo偶liwo艣ci pracownika, w tym przypadku osoby niepe艂nosprawnej, czyli orzecznictwo medyczne i zawodowe. Niezaprzeczalnym faktem jest, 偶e ograniczenia w sprawno艣ci powoduj膮 zak艂贸cenia w pe艂nieniu r贸l zawodowych, podobnie zreszt膮  jak r贸l w 偶yciu prywatnym, rodzinie, towarzystwie. Ograniczenia te czuja bardzo wyra藕nie sami niepe艂nosprawni. Z danych socjologicznych wynika, 偶e du偶y odsetek badanych deklaruje ograniczenia sprawno艣ci fizycznej (ponad 76%), a nast臋pnie sensoryczne (prawie 50%). Jednak偶e najwi臋cej os贸b, jako pow贸d ograniczenia swojej sprawno艣ci zawodowej podaje zaburzenia psychosomatyczne, czyli b贸le g艂owy, mi臋艣ni, os艂abienie, przygn臋bienie itp.(Wojciech Sroczy艅ski, Edukacja Doros艂ych).

Wci膮偶 jeszcze bardzo wielu niepe艂nosprawnych pozostaje bez pracy. Szkoda, gdy偶 mo偶liwo艣膰 pracy dla wielu z nich pe艂ni艂aby dodatkowo funkcj臋 rehabilitacyjn膮. Mo偶na m贸wi膰 tu o trzech typach rehabilitacji przez prac臋: 1) rehabilitacja zawodowa - przywr贸cenie do pe艂nienia funkcji zawodowej; 2) rehabilitacja spo艂eczna - obcowanie w艣r贸d ludzi, kontakty spo艂eczne, uzupe艂nianie si臋 w pe艂nieniu okre艣lonych r贸l w zak艂adzie pracy; 3) rehabilitacja psychologiczna - poczucie spe艂nienia, samorealizacji i przydatno艣ci. Podstawowy problemem dla os贸b niepe艂nosprawnych jest jednak wci膮偶 samo zdobycie pracy.

Podobny problem maj膮 pracownicy, kt贸rzy np. w wyniku nieszcz臋艣liwego wypadku, czy choroby utracili sw膮 sprawno艣膰. Obecnie zak艂ady pracy nie podejmuj膮 dzia艂a艅 zmierzaj膮cych do przekwalifikowania, przeszkolenia do wykonywania innej czynno艣ci os贸b, kt贸re ju偶 nie mog膮 wykonywa膰 zada艅, kt贸re z sukcesem realizowa艂y przed utrat膮 sprawno艣ci. Tu w艂a艣nie edukacja zawodowa ma do spe艂nienia swoj膮 najwa偶niejsz膮 rol臋 wzgl臋dem os贸b niepe艂nosprawnych. Rola ta jest tym trudniejsza, im rynek pracy jest bardziej konkurencyjny i stwarza mo偶liwo艣ci zatrudnienia osobom coraz lepiej wyedukowanym. Na rzecz niepe艂nosprawnych przemawia wyra藕ny i ci膮g艂y rozw贸j techniki. Niewiele jest jednak plac贸wek i organizacji zajmuj膮cych si臋 doskonaleniem zawodowym os贸b niepe艂nosprawnych. T臋 trudn膮 sytuacj臋 poniek膮d ratuj膮 takie o艣rodki jak np. Centrum Kszta艂cenia i Rehabilitacji Os贸b Niepe艂nosprawnych Fundacji Ochrony Zdrowia Inwalid贸w w Konstancinie. Centrum to stara si臋 uwzgl臋dnia膰 potrzeby naszego rynku, szkol膮c w zawodach aktualnie poszukiwanych i mo偶liwych do podj臋cia przez osoby niepe艂nosprawne. Dla os贸b z niepe艂nosprawno艣ci膮 ruchow膮 szans膮 s膮 stanowiska pracy zwi膮zane np.  z biurow膮 administracj膮, przy komputerze. Mog膮 te偶 one spokojnie si臋ga膰 po wiele innych zawod贸w, takich jak np. zawody intelektualne ulokowane w instytucjach finansowych, bankowo艣ci, ksi臋gowo艣ci, t艂umaczy j臋zykowych, czy nawet praca przy telefonicznej obs艂udze klienta.

Wci膮偶 jednak za ma艂o jest takich podmiot贸w edukacyjnych, kt贸re w wi臋kszym stopniu uwzgl臋dnia艂yby potrzeby i oczekiwania os贸b niepe艂nosprawnych w zawodowym dostosowaniu si臋 do wymog贸w rynku. Co wi臋cej, z uwagi na znaczny wzrost wypadk贸w, ujemny wp艂yw ska偶enia ekologicznego, coraz cz臋艣ciej wyst臋puj膮ce choroby cywilizacyjne, sensowne by艂oby opracowanie i wdro偶enie programu edukacyjnego dla m艂odzie偶y, a nawet dzieci, a tak偶e dla os贸b doros艂ych o charakterze profilaktycznym.

Competitive Skills

« powr髏